Gửi tiết kiệm vẫn là kênh giữ tiền an toàn và quen thuộc nhất với phần lớn gia đình Việt. Tuy nhiên, nhiều người vẫn lúng túng khi đứng trước hàng loạt lựa chọn kỳ hạn từ 1 tháng, 3 tháng, 6 tháng cho đến 12 hay 24 tháng. Chọn đúng kỳ hạn không chỉ giúp tiền sinh lời tốt hơn mà còn bảo đảm bạn không bị kẹt vốn khi cần dùng gấp.
Hiểu đúng về kỳ hạn và lãi suất
Kỳ hạn là khoảng thời gian bạn cam kết gửi tiền và không rút trước. Nguyên tắc chung là kỳ hạn càng dài, lãi suất công bố càng cao, vì ngân hàng có thể chủ động sử dụng nguồn vốn đó lâu hơn. Tuy vậy, mức chênh lệch giữa các kỳ hạn không phải lúc nào cũng lớn, và đôi khi kỳ hạn 6 đến 12 tháng lại có lãi suất hấp dẫn hơn cả kỳ hạn 24 tháng.
Một điểm quan trọng ít người để ý: nếu bạn rút trước hạn, gần như toàn bộ phần lãi sẽ bị tính theo lãi suất không kỳ hạn, thường chỉ khoảng 0,1 đến 0,5 phần trăm mỗi năm. Tức là gửi 12 tháng nhưng rút ở tháng thứ 10 thì số lãi bạn nhận được có thể thấp hơn cả khi gửi đúng kỳ hạn 6 tháng.
Nên chọn kỳ hạn nào theo mục tiêu
Cách chọn thông minh nhất là dựa trên thời điểm bạn thật sự cần dùng tiền, không chỉ chăm chăm vào con số lãi suất cao nhất:
- Tiền dự phòng khẩn cấp: chọn kỳ hạn ngắn 1 đến 3 tháng để linh hoạt rút khi có việc đột xuất.
- Tiền nhàn rỗi chắc chắn chưa dùng tới: chọn 6 đến 12 tháng để cân bằng giữa lãi suất tốt và mức linh hoạt vừa phải.
- Tiền tích lũy dài hạn cho mục tiêu lớn: có thể chọn 12 đến 24 tháng nếu lãi suất kỳ hạn dài thực sự nhỉnh hơn rõ rệt.
Mẹo chia nhỏ sổ tiết kiệm
Thay vì gửi toàn bộ vào một sổ duy nhất, bạn nên chia số tiền thành nhiều sổ nhỏ với các kỳ hạn khác nhau. Ví dụ có 300 triệu đồng, bạn có thể chia thành ba sổ 100 triệu, gửi lần lượt kỳ hạn 3, 6 và 12 tháng.
Cách này mang lại hai lợi ích lớn:
- Khi cần tiền gấp, bạn chỉ phải rút một sổ nhỏ và chịu mất lãi phần đó, thay vì phải tất toán cả khoản lớn.
- Các sổ đáo hạn so le nhau giúp bạn liên tục có cơ hội gửi lại theo lãi suất mới, tận dụng được khi lãi suất thị trường tăng.
So sánh lãi cuối kỳ và lãi hằng tháng
Khi mở sổ, bạn thường được hỏi muốn nhận lãi cuối kỳ hay lãi định kỳ hằng tháng. Lãi cuối kỳ thường cho con số cao hơn một chút vì áp dụng lãi suất danh nghĩa đầy đủ. Lãi hằng tháng thì thấp hơn nhưng phù hợp với người cần một nguồn thu nhập đều đặn, chẳng hạn người về hưu.
Ngoài ra hãy để ý tính năng tự động tái tục (gửi lại tự động khi đáo hạn). Nếu bật tính năng này mà quên, tiền của bạn có thể bị khóa thêm một kỳ hạn nữa ngoài ý muốn. Hãy đặt nhắc lịch vào ngày đáo hạn để chủ động quyết định.
Những sai lầm thường gặp
- Chỉ nhìn lãi suất cao nhất mà bỏ qua nhu cầu sử dụng tiền thực tế, dẫn đến rút trước hạn và mất lãi.
- Dồn hết tiền vào một sổ duy nhất kỳ hạn dài, khiến mất tính linh hoạt.
- Quên kiểm tra xem ngân hàng có nằm trong diện được bảo hiểm tiền gửi hay không. Theo quy định hiện hành, bảo hiểm tiền gửi chi trả tối đa cho mỗi người tại một ngân hàng, nên nếu có khoản tiền rất lớn, bạn nên cân nhắc chia ra nhiều ngân hàng.
- Chạy theo những nơi trả lãi suất cao bất thường so với mặt bằng chung mà không tìm hiểu kỹ uy tín của tổ chức nhận tiền.
Kết luận
Không có một kỳ hạn nào tốt nhất cho tất cả mọi người. Lựa chọn khôn ngoan là xuất phát từ kế hoạch chi tiêu của chính bạn: tiền nào cần dùng sớm thì gửi ngắn, tiền nào để dành lâu dài thì gửi dài, và đừng quên kỹ thuật chia nhỏ sổ để vừa an toàn vừa linh hoạt. Gửi tiết kiệm là kênh ít rủi ro, nhưng vẫn cần một chút tính toán để đồng tiền của bạn làm việc hiệu quả nhất có thể.
